Günümüzde Gebze
Gebze, Marmara Bölgesinin doğusunda, İzmit Körfezi´nin
kuzey kesiminde yer alan, zengin bir tarihi geçmişe sahip, ekonomisi, tarım,
hayvancılık ve sanayiye dayalı Türkiye´nin hızla gelişen ve büyüyen bir
ilçesidir.
Gebze, Kocaeli´nin endüstrisinin büyük bölümünü barındıran, Marmara
Denizi´nin kuzeyi ile İstanbul´un 45 kilometre doğusunda yer alan bir
ilçedir. Marmara bölgesinin en büyük ikinci ilçesi olup Türkiye sanayisinin
%15´ini barındırmaktadır.
Gebze, Marmara Bölgesi´nde Kocaeli iline bağlı olarak Anadolu´nun İstanbul´a
ve Avrupa´ya bağlantı konumunda bulunan limanlar, havalimanı, devlet demir
yolları ve E-5, TEM karayolları çevresinde kurulmuştur. Yolların doğu-batı
yönünde olması nedeniyle kentsel alanı ve sanayisi bu doğrultuda gelişmiş
bir sanayi bölgesidir.
Gebze ana ulaşım yolları üzerindeki konumu nedeni ile uzun yıllar
Anadolu´dan İstanbul´a göç eden Anadolu halkının, İstanbul´dan önce uğradığı
bir ayak olmuştur. İstanbul nüfusunun 10 milyonu aşması kentin sorunlarını
artırmış, sanayi tesislerinin İstanbul dışında yerleşmesine gereksinim
duyulmuştur.
Yeni yerleşim yeri arayışlarının bir sonucu olarak, sanayi tesislerinin
büyük çoğunluğu İstanbul´a en yakın konumda olan Gebze´ye akın
etmiştir.Toprağın maliyetinin ucuz ve kolay bulunur oluşu Gebze´yi sanayinin
cazibe merkezi haline getirmiştir.
Kentin, limanlara yakınlığının yanında E-5 ve TEM karayollarının birbirine
çok yakın bir alanında kurulmuş olması, havalimanlarına ve demiryollarına
yakınlığı, hem Avrupa´ya yapılacak ticarette hem de Anadolu, Orta Asya ve
Orta Anadolu´ya geçiş için taşıma kolaylıkları sunması, Türkiye´nin en fazla
kalkınmış üç büyük kentinin ortasında ve onlara yaklaşık olarak 45 dakika
uzaklıkta olması da yatırımcıların dikkatlerini bu bölge üzerinde
yoğunlaştırmasının temel nedenleri arasında bulunmaktadır.
Gebze, Marmara sahiline 7 km., İzmit´e 49 km., İstanbul´a 45 km. uzaklıkta
bulunmaktadır. Deniz seviyesinden yüksekliği 130 metredir.
Günümüzde Gebze kara, deniz ve demiryollarının birbirleriyle kesiştiği
önemli kavşak noktasında bulunmaktadır. Eski Gebze şimdiki kasabanın
yakınındadır. Yüzeyi kuzeydoğuda dağ ve sırtlardan, batı güneyde kıyıya
yakın bölümlerinde düzlüklerden ibarettir.
İlçe sınırları içinde, göl ,dağ, akarsu bulunmamakla beraber, yaklaşık 650
metre yüksekliği geçmeyen tepelerin ve sırtların varlığından söz
edilebilmektedir. Bu tepelerin en yükseği Gaziler Tepesi´dir. Ancak akarsu
yerine dereler ve derecikler mevcuttur.
Genellikle Karadeniz ve Akdeniz bölgeleri arasında bir geçiş özelliği
taşımaktadır. Yaz mevsimi sıcak ve az yağışlı, kış mevsimi oldukça serin ve
daha ziyade yağışlı geçmektedir. Yıllık yağış ortalaması 550 mm. En çok
yağış Aralık-Ocak aylarında, en az yağış ise Ağustos ayındadır. En sıcak ay
ortalaması 24.2 derece ile Ağustos ayı, en soğuk ay ortalaması 6.5 derece
ile Ocak ayıdır.
Gebze´nin Körfez şeridi üzerindeki yerleşim yerlerinde, tabiatın oluşturduğu
birbirinden güzel koyları ve tabii plajları ile çekici düzeydedir. Yörenin
ekilebilir topraklarında tarım, meyvecilik, sebzecilik ileri bir durumdadır.
Marmara kıyısında ilçe toprakları genellikle ovalıktır.
Yoğun sanayi yapılanması ile dikkat çeken Gebze, her ne kadar idari olarak
Kocaeli´ye bağlıysa da, İstanbul iline daha yakın olduğu için, bu ille hem
ticari hem de sosyal ilişkileri gelişmiştir. Uzun yıllar il olması için
mücadele edilmiş olsa da hali hazırda Kocaeli Büyükşehir Belediyesi
sınırları içindedir. İstanbul Büyükşehir Belediyesi, yıllar boyu Gebze´yi
kendisine bağlamak istemiş ancak buna izin verilmemiştir.
Sürekli yükselen bir nüfus grafiği çizen Gebze, 2008 yılında çıkarılan
kanunla birlikte kendisine bağlı olan Çayırova, Darıca ve Dilovası´nın birer
ilçe olması sonucu nüfusunun bir bölümünü bu yeni ilçelere vermiştir.
Yıl Nüfus
1973 27.000
1990 159.116
2000 253.487
2007 521.291
2008 288.569