21 Mays 2012



 
 
Filiz ARSLANTAŞ
TÜRK HUKUKUNDA FAZLA ÇALIŞMA
28 Ekim 2011, Cuma  18:54 Karakter Boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Çalışma süresi İş Kanunu´nda düzenlenmiş olup kanunun 63. maddesinde yer almaktadır. Buna göre ‘genel olarak çalışma süresi haftada kırkbeş saattir ve aksi kararlaştırılmadıkça haftanın çalışılan günlerine eşit şekilde bölünerek uygulanır. Haftada kırkbeş saate kadar olan çalışmalar normal çalışma süresi olarak adlandırılmaktadır ve kırkbeş saati aşan çalışmalar ise fazla çalışma süresi olarak kanunda yerini bulmuştur. 
 İş Kanununun 63. maddesinin 2. fıkrasında denkleştirme esasına yer verilmiştir. Hükme göre; “ Tarafların anlaşması ile haftalık normal çalışma süresi işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine, günde onbir saati geçmemek üzere farklı şekilde dağıtılabilir. Bu halde iki aylık süre içinde işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, haftalık normal çalışma süresini aşamaz.” Maddenin devamında ise toplu iş sözleşmeleri ile işbu 2 aylık sürenin 4 aya kadar uzatılabileceği düzenlenmiştir. Bu kurala uygulamada ve doktrinde denkleştirme kuralı denilmektedir.
 Yine aynı maddenin son fıkrası ile ‘sağlık kuralları bakımından günde ancak yedibuçuk saat ve daha az çalışılması gereken işler, Çalıma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı tarafından müştereken çıkarılacak bir yönetmelik ile düzenlenir.’  hükmünü getirilmiştir. Buna göre sağlık kurallarının gerektirdiği bazı işlerde haftalık çalışma süresi kırkbeş saatin altına düşebilmektedir ve bununla ilgili düzenlemeleri ise Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı müştereken çıkarmaktadır.
Fazla çalışma ülkenin genel yararları yahut işin niteliği veya üretimin artırılması gibi nedenlerle yapılabilir. Fazla çalışma, İş Kanunu’nda yazılı koşullar çerçevesinde, haftalık 45 saati aşan çalışmalardır. 63. madde hükmüne göre denkleştirme esasının uygulandığı hallerde ise işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık iş süresini aşmamak koşulu ile bazı haftalarda toplam 45 saati aşsa dahi bu çalışmalar fazla çalışma sayılmaz. Her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının % 50 yükseltilmesi suretiyle ödenir.
Fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma yapan işçi isterse, bu çalışmalar karşılığı zamlı ücret yerine, fazla çalıştığı her saat karşılığında bir saat otuz dakikayı, fazla sürelerle çalıştığı her saat karşılığında bir saat onbeş dakikayı serbest zaman olarak kullanabilir. İşçi hak ettiği serbest zamanı altı ay içerisinde, çalışma süreleri içinde ve ücretinde bir kesinti olmadan kullanmalıdır.
Fazla çalışma yapıldığını ispat yükü, bunu iddia eden işçiye aittir. İşçinin ücret bordrosundaki fazla çalışma sütunu boş ise; işçi bunu her türlü delille iddiasını ispatlayabilir. Ancak işçi, ihtirazî kayıt ileri sürmeden ücret bordrosunu imzalamışsa, fazla çalışma ücretini almadığını veya eksik aldığını artık ileri süremez. Ücret bordrolarında fazla çalışma ya da genel tatil ücreti tahakkuku yapılmış ve ihtirazı kayıt konulmaksızın işçi tarafından imzalanmış ise bu miktarın üzerinde çalışma yapıldığının tanıkla ispatı mümkün değildir. Yargıtay’ın yerleşik içtihatları da bu yöndedir. 
Bu haber 560 kez okunmutur.
facebook  digg  del.icio.us

reddit  mixx  stumbleUpon

google  yahoo
 
Haber Video Foto
Konuk Yazar
Video
1/10
Yönetim
Ziyaretçi
Bugün :37
Toplam :1243587
KURUMSAL   l  MEVZUAT   l   MECLİSLER   l   ÇALIŞMA GRUPLARI   l   ETKİNLİKLER  l   BASIN  l   İLETİŞİM